فردا

آدام گوده*

"اسلام جهانی شده: جستجوی امت نو. مولف: الیویه روا. نیویورک: انتشارات دانشگاه کلمبیا. ۲۰۰۴. ۳۴۹صفحه."(۱)

 اولیویه روا بر اساس طرحی که در کتاب گذشته ی خود، "شکست اسلام سیاسی"(2) ریخته این بار در کتاب "اسلام جهانی شده" توجه خود را به گسترش نو بنیادگرایی معطوف می کند که یک نهضت رادیکال تازه است. سازمان های تروریستی مشهوری همچون القاعده و جماعت الاسلامی در این نهضت جای می گیرند. غالبا هنگام اشاره به این گروه ها از لقب "اسلام گرا"(3) استفاده می شود اما  الیویه روا برآن است که نوبنیادگرایی و اسلام گرایی به دلایل چندی با هم متفاوتند.

(ترجمه ی مقدمه ی کتاب جنگ بر سر ذهن مسلمانان/نوشته ی ژیل کپل

برای دیدن صفحه ی کتاب در سایت آمازون اینجا را کلیک کنید)

در دسامبر سال 2001 میلادی، یکی از برنامه ریزان اصلی حملات به نیویورک و واشنگتن، با انتشار یک بیانیه در اینترنت که به زبان عربی نوشته شده بود، حوادث یازده سپتامبر را از نظر سیاسی توجیه کرد. ایمن الظواهری- پزشک مصری، مهمترین ایدئولوگ القاعده و مرشد اسامه بن لادن- این بیانیه را، که عنوانش "جنگاوران تحت لوای پیامبر" بود، امضا کرده بود. این سند بسیار مهم دلایل حمله ی جهادیون اسلامی به ایالات متحده – "دشمن بسیار دور"- را توضیح می داد و فوایدی را که آنها از برپا کردن چنین آتشی به دنبالش بودند به اجمال بیان می کرد.

(توضیح: ابتدا می خواستم تمام فصل را بیاورم که دیدم متن به درازا می کشد و اینترنت چندان حوصله ی این درازنویسی ها را ندارد..بعد گفتم که به صورت پاورقی گاه گاه منتشرش کنم که باز هم دیدم چندان به صواب نیست..خلاصه..نتیجه چیزی شد که می بینید...البته بخش های نتیجه گیری را آورده ام...یعنی انتهای آن را..امیدوارم مفید باشد. در هر صورت کتاب احیای شیعه کتاب بسیار مهمی است. و خواندن آن مخصوصا برای سیاستمداران ایرانی از نان شب نیز واجب تر است. هر چند که مانند هر اثر مهم دیگر آرای قابل مناقشه هم دارد. اما اهمیت آن در اطلاعات دست اول یا تحلیل های رازآمیزی نیست که ارائه می کند. اهمیتش در توصیه ای است که به غرب می کند: اگر آمریکا و غرب همچنان به دنبال تداوم نفوذشان در خاورمیانه و کل جهان اسلام هستند باید راه و رسم رفتار با شیعیان را یاد بگیرند.)

در یک نگاه عمیق تر، احیای شیعه به معنای قرار و مداری میان دولت ها و جنبش های شیعی است بر سر این موضوع که [باید به هر نحو ممکن] از دستاوردهای عراق حفاظت کرد و آن ها را تحکیم و تقویت نمود. نه تنها شیعیان عراق، که شیعیان کل منطقه از جنگ عراق و نتایج آن سود کرده اند. البته احیای شیعه به معنای سر برآوردن شیعه گری افراطی (Pan-Shiism )نیست و معانی مختلفی دارد.

قهرمان کتاب احیای شیعه آیت الله سیستانی است. به قول ولی نصر :"ملای ظاهرا درجه دو و از کار افتاده ای که به اعتدال و میانه روی در زندگی و دانش بسیار شهره بود". همین ملای گوشه نشین است که در معرکه ی حمله ی آمریکا به عراق و دوران پس از آن چند تا از تاریخی ترین فتواهای تاریخ معاصر تشیع را صادر می کند. فتواهای خارق عادت و تاثیرگذاری که جرات و جسارت علمای بزرگ تشیع، کسانی مانند میرزای شیرازی و آیت الله بروجردی، را به یاد می آورد. فتواهایی چنان نادر و چنان کمیاب که می اندیشیدیم با مرگ این علمای بزرگ نسل آنها نیز منقرض شده و دورانشان به سر آمده است.

احیای شیعه:چگونه مناقشات درون اسلام آینده را شکل می دهد/نوشته ی سید ولی رضا نصر

۱-در مورد ولی رضا نصر تا دلت بخواهد می شود حرف های حاشیه ای زد. از یک طرف به خاطر پدرش سید حسین نصر .این که پدرش در اواخر حکومت پهلوی دوم مشاور فرح بوده ...این که همین امر باعث می شود که او را در فاجعه ی انقلاب فرهنگی از دانشگاه بتارانند و نسلی را از دانشش محروم کنند.و باز این که همین امر باعث شده تا مدت ها او جزو مغضوبین باشد.و البته باید اضافه کرد که تازه چند سالی است که از لیست بدها خارج شده و وارد لیست قابل احترام ها شده است.یعنی هر طور که بگردی و مو را از ماست بکشی و بهانه های بنی اسرائیلی بیاوری هم نمی توانی به پیرمردی که سرش به کار خودش است و تمام دنیا هم برایش احترام قائلند انگی بچیسبانی

 

آنچه که این کتاب را علی‌رغم تمام این کاستی‌ها همچنان خواندنی و ارزشمند می‌کند نه این احکام گاه درست و گاه قابل نقد که اراده یک رئیس جمهور سابق ایالات متحده برای پایان دادن به آوارگی دردناک یک ملت مظلوم است